🐟 #PDRN #PN อาจไม่จำเป็น❌ในการกระตุ้นคอลลาเจน⁉️| #STEMCELL101 ep.54 🩷 #หมอดรีม
ช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา ชื่อของ PDRN และ PN กลายเป็นดาวเด่นในวงการความงาม หลายๆโฆษณาบอกว่า:
- ฟื้นฟูผิว
- ซ่อมแซมหลุมสิว
- กระตุ้นคอลลาเจน
- ย้อนวัยระดับเซลล์
จนบางครั้งฟังดูเหมือนเป็น “สเต็มเซลล์ในรูปแบบฉีด”
แต่ความจริงแล้ว PDRN และ PN คืออะไรกันแน่?
และมันอยู่ตรงไหนในโลกของ regenerative medicine?
ดรีมจะมาเล่าให้ฟังกันค่ะ ในแบบเรียงลำดับศักดินา Regenerative hierachy แล้วคุณจะรู้ว่าตกลง DNA น้องปลาแซลมอนจำเป็นหรือไม่จำเป็นในการสร้างคอลลาเจน?
⸻
PDRN และ PN คืออะไร
ทั้งคู่เป็นสารที่สกัดจาก DNA ของปลาแซลมอนผ่านกระบวนการทำให้บริสุทธิ์สูง ไม่ได้มีเซลล์ปลา ไม่ได้มีเนื้อเยื่อปลา และไม่ได้มีโปรตีนปลาในระดับที่ควรเหลืออยู่
สิ่งที่ได้คือสาย DNA ที่ประกอบด้วย
- Adenine
- Guanine
- Cytosine
- Thymine
ซึ่งเป็นตัวอักษรเดียวกับ DNA ของมนุษย์
⸻
แล้ว PN ต่างจาก PDRN อย่างไร
PDRN คือ DNA fragment ที่สั้นกว่า
PN คือ DNA polymer ที่ยาวกว่า
PDRN เหมือนอาหารพร้อมรับประทาน
- แตกตัวเร็วกว่า
- ปล่อยสารตั้งต้นได้เร็วกว่า
- เน้น metabolic support
PN เหมือนอาหารแบบค่อย ๆ ปล่อยสารอาหาร
- อยู่ในเนื้อเยื่อนานกว่า
- อุ้มน้ำมากกว่า
- มีผลต่อ microenvironment มากกว่า
⸻
PDRN ไม่ได้สร้างคอลลาเจนโดยตรง
นี่คือความเข้าใจผิดที่พบบ่อยมาก
PDRN ไม่ใช่ growth factor ไม่ได้สั่ง fibroblast โดยตรงว่า “สร้างคอลลาเจนเดี๋ยวนี้”
หน้าที่ของมันใกล้เคียงกับ “การช่วยให้เซลล์พร้อมทำงาน” มากกว่า
⸻
ทำไมเซลล์ถึงต้องการ PDRN
เวลาที่เนื้อเยื่อบาดเจ็บ fibroblast ต้องทำหลายอย่างพร้อมกัน
- แบ่งตัว
- ซ่อม DNA
- สร้าง RNA
- สร้าง collagen
- สร้าง ECM
ทุกกระบวนการต้องใช้ nucleotide = ซึ่งเป็นวัตถุดิบสำคัญของ DNA และ RNA
⸻
De Novo vs Salvage Pathway คืออะไร?
เซลล์มี 2 วิธีในการสร้าง nucleotide คือ…
De Novo Synthesis : สร้างใหม่ตั้งแต่ศูนย์
ต้องใช้วัตถุดิบ
- amino acids
- folate
- ATP จำนวนมาก
เปรียบเหมือน “สร้างก้อนอิฐใหม่ขึ้นมาเองจากเหมือง”
Salvage Pathway : รีไซเคิลชิ้นส่วนที่มีอยู่แล้ว
เอาของเดิมที่มีมาใช้ เช่น
- adenine
- guanine
- nucleosides
เปรียบเหมือน “เก็บอิฐเก่ามาใช้ใหม่”
ประหยัดพลังงานกว่ามาก
⸻
PDRN ช่วยอย่างไร?
เมื่อ PDRN ถูกย่อย จะปล่อย
- nucleotides
- nucleosides
- purine bases
- pyrimidine bases
เซลล์สามารถนำเข้าสู่ salvage pathway ได้ทันที ผลคือ
- ใช้ ATP น้อยลง
- ซ่อม DNA ได้ง่ายขึ้น
- เพิ่มโอกาสรอดของเซลล์
- ลด metabolic burden
⸻
A2A Receptor คืออะไร
นักวิจัยจำนวนมากมองว่า ผลสำคัญของ PDRN อาจไม่ได้อยู่ที่ nucleotide
แต่อยู่ที่การกระตุ้น Adenosine A2A receptor มากกว่า
ลองนึกภาพเนื้อเยื่อที่บาดเจ็บเป็นสนามรบ
ในช่วงแรก ระบบภูมิคุ้มกันจะเข้าสู่โหมดโจมตี เต็มไปด้วย Pro-inflammatory cytokines เช่น TNF-α, IL-1β, IL-6
ซึ่งจำเป็นต่อการกำจัดสิ่งแปลกปลอม แต่ถ้าโหมดนี้อยู่นานเกินไป การซ่อมแซมจะไม่เกิด
A2A receptor ทำหน้าที่คล้าย “สัญญาณหยุดยิง” เมื่อถูกกระตุ้น จะเกิด…
- ลด TNF-α
- ลด inflammation
- เพิ่ม VEGF
- ส่งเสริมการสร้างหลอดเลือด
- เอื้อต่อการซ่อมแซม
- มีแนวโน้มผลักดันสมดุลจาก M1 ไปสู่ M2 มากขึ้น จึงทำให้สภาพแวดล้อมเหมาะกับการซ่อมแซม
⸻
Tissue สูญเสีย Regenerative Intelligence
แล้วทำไมหลุมสิวบางคนรักษายากมาก หรือ หลังเราทำเลเซอร์เพื่อกระตุ้นคอลลาเจนปรับปรุงคุณภาพผิวแล้วผลลัพธ์ออกมาไม่ค่อยดี
เพราะหลายครั้ง ปัญหาไม่ได้อยู่ที่ “ไม่มีคอลลาเจน”
แต่เป็น “เนื้อเยื่อซ่อมไม่เป็นแล้ว”
“Loss of regenerative intelligence”
เนื้อเยื่อยังมีเซลล์อยู่ ยังมี fibroblast อยู่ แต่ระบบสื่อสารเริ่มพัง
- สร้าง collagen มั่ว
- fibrosis ผิดตำแหน่ง
- ซ่อมช้า
- ไม่ตอบสนองต่อการรักษา
นี่คือเหตุผลที่ คอลลาเจนเยอะ ไม่ได้แปลว่า ผิวดีเสมอไป
เพราะ คุณภาพและการจัดเรียง สำคัญกว่าปริมาณ
⸻
Regenerative hierachy : แล้ว PDRN อยู่ตรงไหนเมื่อเทียบกับ Stem Cell?
ถ้าเรียงตามลำดับความซับซ้อน
- PDRN = เหมือนเชื้อเพลิง วัตถุดิบ ระบบสนับสนุน
- Growth Factor = เหมือนคำสั่งเฉพาะกิจ
- Exosome = เหมือน software update ส่งข้อมูลระหว่างเซลล์
- Stem Cell = เหมือนทีมวิศวกรชุดใหม่ทั้งระบบ
ดังนั้น PDRN จำเป็นไหม คำตอบคือ
ไม่ใช่ “the must”
ถ้ามี stem cell, exosome, growth factors และ tissue ยังตอบสนองดี
ก็สามารถซ่อมแซมได้โดยไม่ต้องพึ่ง PDRN
แต่ในเนื้อเยื่อที่
- อักเสบเรื้อรัง
- ซ่อมช้า
- มี oxidative stress
- ฟื้นตัวไม่ดี
PDRN อาจช่วยสร้าง environment ที่เอื้อต่อการซ่อมแซมมากขึ้น
เป็น “Metabolic substrate + Microenvironment modulator”
_________________
🧬 ถามว่า stem cell / exosome / growth factor ทำงานได้ไหมโดยไม่มี PDRN?
✅ ได้ เพราะ ระบบ repair หลักไม่ได้ “ต้องพึ่ง” PDRN PN เสมอ:
- stem cell สร้าง nucleotide เองได้
- growth factors สั่ง signaling ได้เอง
- exosome เปลี่ยน gene expression ได้เอง
PDRN PN จึงเข้ามาช่วยให้ cell repair system
“มีวัตถุดิบและสภาพแวดล้อมพร้อมซ่อม”
ไม่ใช่สิ่งที่ปรับเปลี่ยนกลไกการปรับความฉลาดในการซ่อมแซมตัวเองของเซลล์
“Loss of regenerative intelligence” ด้วยตัวของตัวเองค่ะ
ไม่มี ไม่เป็นไร แต่ถ้ามีก็ดีกว่าไม่มีค่ะ
_________________
ติดตาม Lifestyle ของหมอดรีมกับช่องทาง DOCTOR DAYDREAMER ได้ที่..
YOUTUBE : https://www.youtube.com/doctordaydreamer
FACEBOOK : https://www.facebook.com/doctordaydreamer
INSTAGRAM : https://instagram.com/doctor.daydreamer
TIKTOK : https://www.tiktok.com/@doctordaydreamer
X : https://x.com/drdaydreamerzzz
LEMON8 : https://lemon8-app.com/@doctordaydreamer
WEBSITE : http://www.doctordaydreamer.com
SPOTIFY PODCAST : https://open.spotify.com/show/5hzIs8AE8JDT4DSBjComzG
กลุ่มช่วยกันชำแหละสูตรสกินแคร์ https://www.facebook.com/groups/173089624608800
___________________________________
ติดตาม คลินิกของหมอดรีม Dr. Dream Clinic ได้ที่..
LINE : @drdreamclinic http://lin.ee/JuEPv6h
FACEBOOK (Official fanpage): https://www.facebook.com/drdreamclinic
FACEBOOK (สาขากรุงเทพมหานคร): https://www.facebook.com/drdreamclinicbkk
INSTAGRAM : https://instagram.com/dr.dream.clinic
ขอบคุณค่ะ
